·
·
·
·
Napomena:
Filozofski fakultet – Katedra za ruski jezik i književnost /apsolvirao/, Akademija umetnosti – Odsek za solo-pevanje /završio prvu godinu/), i u Moskvi, gde je na Konzervatorijumu „Čajkovski“ – prethodno položivši prijemne i diferencijalne ispite – završio Stažističku klasu.
Profesori pevanja: Teodor Dinjaški (SMŠ „Isidor Bajić“), Zdenka Zikova (privatni časovi), Oktav Enigaresku (Akademija umetnosti), Evgenij Nesterenko i Hugo Tic (Konzervatorijum „Čajkovski“), Biserka Cvejić (privatni časovi).
Pohađao je majstorske klase kod prof. Daka Jordakeskua (Rumunija) /stilske karakteristike tumačenja uloga u Donicetijevim operama/ i kod prof. Ljubice Ribarske (Slovačka) /stilske karakteristike tumačenja uloga u Verdijevim operama/.
Solista Opere Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu postaje 1977. godine. Zvanje prvaka Opere dodeljeno mu je 1989. godine. Na sceni ove Kuće ostvario je preko 50 uloga u operama italijanskih, nemačkih, ruskih, francuskih i domaćih kompozitora, na srpskom jeziku i jezicima originala, a ukupno (i u drugim operskim kućama) bezmalo 70 uloga.
Sa ansamblom Opere SNP-a gostovao je širom bivše SFR Jugoslavije, kao i u inostranstvu (Rumunija, Mađarska, Italija, Rusija).
Za potrebe Opere SNP-a preveo je opere „Jolanta“ i „Jovanka Orleanka“ P. I. Čajkovskog, i “Mocart i Salijeri” N. A. Rimskog-Korsakova.
Uradio je fonetsku transkripciju libreta, i njegov prevod, kao i adaptaciju prevoda za displej, za operu „Pikova dama“ P. I. Čajkovskog.
Režijski je obnovio “Seviljskog berberina“ Đ. Rosinija (1991.).
U dva navrata obavljao je funkciju direktora Opere SNP-a (1989. i 1996. godine), te vršioca dužnosti upravnika SNP-a (od decembra 2000. do juna 2001. godine).
Internacionalnu karijeru započinje ulogom Sparafučila (Verdi, “Rigoleto”) na Letnjem festivalu u Segedinu (1986.) Kasnije je gostovao i na festivalima u Zvolenu (Slovačka – kao Baltazar u “Favoriti” G. Donicetija), Konstanci (Rumunija – kao Zakarija u “Nabuku” Đ. Verdija), Bregencu (Austrija – kao Guverner u “Don Đovaniju” V. A. Mocarta), Hajdenhajmu (Nemačka – kao Doktor, Monterone i Ferando u operama „Travijata“, „Rigoleto“ i „Trubadur“ Đ. Verdija), „Majske operske večeri“, Skoplje (Makedonija – kao Ramfis u „Aidi“ Đ. Verdija i kao Rajmondo u „Lučiji od Lamermura“ G. Donicetija) i Čeljabinsku (Rusija /festival „Na poziv Irine Arhipove“/ – kao Sparafučile i Ferando u operama „Rigoleto“ i „Trubadur“ Đ. Verdija).
Učestvovao je u izvođenju mega-projekta opere “Aida” Đ. Verdija u Hongkongu (1991.), uz orkestar Opere iz Pekinga, hor Filharmonije iz Hongkonga i soliste puput Ruže Pospiš-Baldani (HNK, Zagreb), Petera Vimbergera (Bečka Državna Opera) i Leoni Mičel i Franka Bonanomea (Metropoliten Opera, Njujork), a pod dirigenrskom palicom Đuzepea Rafe (Italija).
Sa ansamblima inostranih operskih kuća gostovao je u Holandiji i Belgiji (Državna Opera iz Rusea, Bugarska; Rumunska Nacionalna Opera iz Bukurešta – kao Zakarija u Verdijevom „Nabuku“), na Kipru (Državna Opera iz Banske Bistrice, Slovačka – kao Guverner u Mocartovom „Don Đovaniju“) i u Nemačkoj i Švajcarskoj (Ukrajinska Nacionalna Opera iz Kijeva – kao Zakarija u Verdijevom „Nabuku“ i Knez Ivan Hovanski u „Hovanščini“ M. Musorgskog).
Samostalno je gostovao u sledećim operskim kućama bivše SFRJ i širom Evrope:
- Teatar „Verdi“, Trst (Italija): Đ. Verdi, NABUKO / Zakarija
- Grčka Nacionalna Opera, Atina: Đ. Rosini, SEVILjSKI BERBERIN / Don Bazilio; Đ. Verdi, SIMONE BOKANEGRA / Fijesko
- Mađarska Državna Opera, Budimpešta: Đ. Verdi, NABUKO / Zakarija ; A. Boito, MEFISTOFELES / Mefistofeles (koncertno)
- Teatar „Stanislavski i Nemirovič-Dančenko“, Moskva (Rusija): P. I. Čajkovski, JOLANTA / Kralj Rene
- Opera „Narodni dom“, Nižnji Novgorod (Rusija): operski recital
- Slovačka Nacionalna Opera, Bratislava: G. Doniceti, LUČIJA OD LAMERMURA / Rajmondo
- Opera „Leoš Janaček“, Brno (Češka): Đ. Verdi, AIDA / Ramfis
- Opera SNG, Maribor (Slovenija): Đ. Verdi, NABUKO / Zakarija; V. Belini, NORMA / Orovezo
- Opera SNG, Ljubljana (Slovenija): Đ. Verdi, AIDA / Kralj Egipta, Ramfis
- Opera MNT, Skoplje (Makedonija): Đ. Verdi, DON KARLOS / Veliki Inkvizitor
- Opera HNK, Osijek (Hrvatska): V. A. Mocart, OTMICA IZ SERAJA / Osmin
- Opera grada Mec (Francuska): P. I. Čajkovski, EVGENIJE ONjEGIN / Knez Gremin
- Valonska Kraljevska Opera, Lijež (Belgija): Đ. Majerber, HUGENOTI / Marsel
- Ukrajinska Nacionalna Opera, Kijev: Đ. Verdi, NABUKO / Zakarija; A. Borodin, KNEZ IGOR / Vladimir Galicki; M. Musorgski: HOVANŠČINA / Knez Ivan Hovanski
- Opera HNK, Rijeka (Hrvatska): Đ. Verdi, MAGBET / Banko
- Baljšoj teatar Belorusije, Minsk: NABUKO / Zakarija
U sezoni 1993/94. stalni je član Državne Opere u Banskoj Bistrici (Slovačka), gde je ostvario uloge Dulkamare u „Ljubavnom napitku“ G. Donicetija, Guvernera u „Don Đovaniju“ V. A. Mocarta i Valtera u „Lujzi Miler“ Đ. Verdija.
U sezoni 2001/02. stalni je član Opere Narodnog pozorišta u Beogradu, gde je ostvario uloge Sparafučila, Feranda i Velikog Inkvizitora u “Rigoletu”, „Trubaduru“ i „Don Karlosu“ Đ. Verdija.
Od sezone 2002/03. ponovo je stalni član Opere Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu.
Od sezone 2003/04. do sezone 2005/06. stalni je gost Opere HNK u Zagrebu, gde je ostvario uloge Velikog Inkvizitora, Fijeska i Zakarije u „Don Karlosu“, „Simonu Bokanegri“ i „Nabuku“ Đ. Verdija, Ulsa u „Očeani“ A. Smarelje, Pastora u „Ognju“ B. Berse, Varlaama u „Borisu Godunovu“ M. Musorgskog i Kralja Markea u „Tristanu i Izoldi“ R. Vagnera.
Koncertirao je u Slovačkoj (Koncert operskih arija, uz soliste Alenu Galovu i Petera Dvorskog, u pratnji Slovačke filharmonije – Bratislava, pod dirigentskom palicom Ondreja Lenarta; operski resital, Državna Opera Banska Bistrica, dirigent – Adolf Vikidal; niz kamernih koncerata), u Ukrajini (Festival „Sergej Rahmanjinov“, Harkov – koncert solo-pesama ovog kompozitora) i Rusiji (Koncert deset basova u Međunarodnom domu muzike, Moskva; niz koncerata kamerne muzike; Festival basova u Samari – „Knez Igor“ /Galicki/, dva koncerta; u Krasnojarsku – solistički resital u drugom delu koncerta povodom obeležavanja 150-godišnjice Eparhije Krasnojarske, solistički koncert na Slovenskom otvorenom univerzitetu).
Autor je i učesnik koncertnog projekta „Slovenski basovi“ /posvećenog F. I. Šaljapinu/ koji je do sada izveden u „Sava Centru“ u Beogradu (uz Beogradsku Filharmoniju, dirigent Vladimir Kožuhar /Kijev/), u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu (Orkestar SNP-a), u Makedonskom narodnom teatru u Skoplju (orkestar MNT-a) /dirigent ovih koncerata bio je Angel Šurev/ i u dvorani „Čajkovski“ u Moskvi (uz soliste Valentina Pivovarova, Leonida Boldina i Nikolu Đuzeleva, Simfonijski orkestar Radio-televizije Rusije pod upravom Igora Golovčina i Akademski ruski narodni hor „Svešnjikov“ pod dirigentskim vođstvom Igora Rajevskog).
Njegov koncertni repertoar čine kamerna dela kompozitora raznih stilova i nacionalnih škola, kao i velika vokalno-instrumentalna dela (Đ. Verdi – REKVIJEM, V. A. Mocart – MISA U CE duru /“Krunidbena“/, L. van Betoven – MISA U CE duru, Đ. Rosini – STABAT MATER, T. Hartig – CVEĆE ZLA /kantata/, O. Tabakov – REKVIJEM, A. Dvoržak – STABAT MATER i dr.)
Snimao je za Radio-televiziju Novi Sad i Državne televizije Mađarske, Austrije i Rusije.
Diskografija:
- Kompakt-disk kamerne muzike “Comme raggio di sol” (u izdanju Kulturnog centra Novog Sada);
- A. Smarelja, OČEANA /opera/ (u izdanju HNK, Zagreb).
Bio je član žirija na međunarodnim pevačkim takmičenjima „Ivan Patoržinski“ (Lugansk, Ukrajina), „Ivan Alčevski“ (Alčevsk, Harkov – Ukrajina), „Mikola Lisenko“ (Kijev, Ukrajina – potpredsednik žirija), „Mihail Glinka“ (Moskva, Čeljabinsk – Rusija) i „Bil-bil“ (Baku, Azerbejdžan).
Na molbu Sekretarijata međunarodnih konkursa Ministarstva kulture Ukrajine napravio je reviziju programa, bodovnog sistema i nagradnih fondova na Međunarodnom takmičenju pevača „M. Lisenko“ (Kijev), a takođe mu dodao naglašeni pedagoški aspekt, nakon čega se broj takmičara na ovom takmičenju uvećao za blizu 400 % (prevashodno zahvaljujući daleko većem učešću takmičara sa Zapada).
Objavio je veliki broj prevoda i originalnih radova iz oblasti operske umetnosti (u programskim knjižicama SNP-a, te listovima „Pozorište“, „Politika“ i časopisu za ekonomiju “New Deal”).
Autor je dvotomne monografije „Šaljapin protiv Ajfelove kule“ (Studio „Kitshen and Good Wolf“, Novi Sad, 2006). Knjiga je prevedena na ruski jezik i u toku je njeno izdavanje u Rusiji, a u pripremi je i izdavanje delova ove knjige u periodici Chapman University (SAD).
Predsednik je Društva za Srpsko narodno pozorište, reosnovanog 2001. godine (kao pravnog naslednika Društva za SNP iz 1862. godine) gde je – pored drugih brojnih aktivnosti – pokrenuo izdavačku delatnost Društva (prvo izdanje – dr Gordana Pokrajac: „Od Hekube do Atamanta – ka izvorima dubrovačke renesansne tragedije“) i inicijativu za donošenje Zakona o Srpskom narodnom pozorištu (u čijoj je izradi aktivno učestvovao).
Šest puta je nagrađen Godišnjom nagradom SNP-a za najbolje ostvarenje u sezoni (za uloge Kralja Renea u operi „Jolanta“ P. I. Čajkovskog, Kralja Filipa II u operi „Don Karlos“ Đ. Verdija, Agate u operi „Viva la mama“ G. Donicetija, Mefista u operi „Faust“ Š. Gunoa i Fijeska u operi „Simon Bokanegra“, Đ. Verdija), za uspostavljenje saradnje sa Pozorištem Opere i baleta iz Krasnojarska, Rusija, i nastup na Koncertu posvećenom Šaljapinu, na festivalu „Veče operskih zvezda“ u Krasnojarsku, 2013.
Dobitnik je Oktobarske nagrade Novog Sada (1997.) „za izuzetne doprinose u kulturi i umetnosti“, a takođe i najvišeg priznanja Srpskog narodnog pozorišta, Zlatne medalje „Jovan Đorđević“ (1998.).
Nosilac je Srebrnog ordena Fondacije „Irina Arhipova“ iz Moskve (2004.) /“za propagiranje ruske muzike na Zapadu i prosvetiteljsku delatnost“/ i Zlatnog ordena Međunarodne asocijacije muzičkih umetnika (2007.) /“za izuzetne doprinose operskoj umetnosti“/.
Dobitnik je priznanja „Zlatna značka“ Kulturno-prosvetne zajednice Srbije (2010.) /“za nesebičan, predan i dugotrajan rad i doprinos u širenju kulture“/.